ग्रामपंचायत हतगड

ग्रामपंचायत हेल्पलाइन:+९१ ८८८८७ ९७९३७

🌸 ग्रामपंचायत हतगड मध्ये आपले सहर्ष स्वागत आहे 🌸

प्रेक्षणीय स्थळे

नाशिक जिल्ह्याच्या सुरगाणा तालुक्यात असलेले हतगड हे गाव ऐतिहासिक आणि नैसर्गिक सौंदर्याचा संगम आहे. हतगड किल्ल्याच्या ऐतिहासिक खुणांपासून ते सापुताऱ्याच्या मनमोहक निसर्गापर्यंत, इथे प्रत्येक पर्यटकासाठी काहीतरी खास आहे.

ऐतिहासिक आणि नैसर्गिक आकर्षणे

हतगडमधील सर्वात महत्त्वाचे आकर्षण म्हणजे हतगड किल्ला. हा किल्ला मराठा साम्राज्याच्या इतिहासाची साक्ष देतो. किल्ल्याच्या माथ्यावरून आजूबाजूच्या डोंगररांगा आणि हिरवीगार दरी यांचे विहंगम दृश्य दिसते. हतगडच्या जवळच सापुतारा हे प्रसिद्ध हिल स्टेशन आहे, जे आपल्या शांत सरोवरांसाठी आणि आल्हाददायक हवामानासाठी ओळखले जाते. सापुताऱ्यातील गिरा धबधबा, आर्टिस्ट व्हिलेज आणि ट्रायबल म्युझियम (आदिवासी संग्रहालय) खास पाहण्यासारखे आहेत.
याशिवाय, जवळपासच्या परिसरात वंसदा राष्ट्रीय उद्यानसारखी ठिकाणे आहेत, जिथे जैवविविधतेचा अनुभव घेता येतो. निसर्गप्रेमींसाठी सनसेट पॉईंट आणि इको पॉईंट हे खास ठिकाण आहे, जिथे संध्याकाळच्या वेळी सूर्यास्ताचे आणि निसर्गाच्या शांततेचे अद्भुत दृश्य पाहता येते. तसेच, नागेश्वर महादेव मंदिरसारख्या पवित्र ठिकाणी शांतता आणि आध्यात्मिक अनुभव मिळतो.

1. हतगड किल्ला

हतगड किल्ला, महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्याच्या सुरगाणा तालुक्यात, गुजरात सीमेवर आणि सापुतारा हिल स्टेशनजवळ स्थित एक १७व्या शतकातील ऐतिहासिक टेहळणी बुरुज आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधलेला हा किल्ला सुमारे ३,६०० फूट (सुमारे १,१०० मीटर) उंचीवर आहे. या किल्ल्यावरून आजूबाजूच्या दऱ्या आणि सह्याद्रीच्या डोंगररांगा यांचे विहंगम दृश्य दिसते.
सुरगाणा तालुक्या वैशिष्ट्यपूर्ण असलेल्या ह्या किल्ल्याच्या पायथ्याशी हतगड हे गाव वसलेले असून पलीकडे गुजरात राज्याची हद्द जेथून सुरू होते ते सापुतारा हे थंड हवेचे ठिकाण अगदी जवळ आहे. शिवरायांनी हा किल्लाबांधला असून काही काळ येथे वास्तव्य केले होते. त्यांनी सुरतची ऐतिहासिक धाडसी लूट ह्याच किल्या वरून केली होती. शिवरायांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेल्या व अनेक ऐतिहासिक घटनांचा साक्षीदार असलेला हतगड हा किल्ला नाशिक जिल्ह्याचा एक महत्त्वपूर्ण केंद्रबिंदू आहे.हतगड हे आदिवासी वस्ती असलेले गाव असून या गावातून हतगड किल्यावर पूर्वी एक कातरवाट होती. या वाटेवरून किल्याचे दर्शन घेण्यासाठी जात असताना वाटेवर मारूती व गणेशाची शिल्पे आपल्याला दिसतात. पुढे चालत गेल्यावर तटबंदीची नजाकत नक्षीदार बुरूज अस्ता व्यस्त दगडांची वाट, खांबावर कोरलेले शिलालेख, ठिकठिकाणी लपलेल्या गुहा आपल्याला खुणावतात व रोमहर्षक इतिहासाची आठवण करून देतात. सह्याद्रीच्या पूर्व भागातील एका रांगेची सुरूवात याच तालुक्यापासून होते. यालाच सातमाळ रांग असे म्हणतात. या सातमाळ रांगेची किल्ला म्हणजे जणू काय एक तटबंदीच. याच रांगेच्या उपशाखेवर एक छोटासा किल्ला आहे. त्याचे नाव हतगड. या भागातील जनजीवन तसे सामान्यच आहे. फार थोड्या आधुनिक सुविधा येथपर्यंत पोहोचल्या आहेत.हा किल्लामुघलांच्या वर्चस्वाखाली दीर्घकाळ असल्यामुळे एकूण बांधकामाची रचना बघता मुघलशाहीचे वर्चस्व जाणवते.
hatgad gram panchayat gallery 11
hatgarh fort near saputara

गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे

गडावर प्रवेश करण्यापूर्वी चार दरवाजे लागतात. पहिल्या दरवाजाच्या अगोदरच उजवीकडे कातळात वरच्या भागात कोरलेले पाण्याचे तलाव लागते. येथेच कातळात कोरलेली हनुमानाची मुर्ती आहे. गडाच्या पहिल्याच दरवाजाचे फक्‍त खांब शिल्लक आहे. या दरवाज्या जवळच दोन शिलालेख कोरलेले आहेत. थोडे वर चढल्यावर आपण दुसऱ्या संपूर्ण कातळातून खोदलेल्या बोगीसार ‘या दरवाजातून आत शिरतो. या दरवाजाला पाहून हरीहर किल्ल्याची आठवण होते. बाजुला एक गुहासुद्धा कोरलेली आहे. यात पाण्याचे तीन तलाव आहेत. या दरवाजातून थोडे वर गेल्यावर गडाचा तिसरा आणि चौथा दरवाजा लागतो. गडमाथा खूप विस्तीर्ण आहे. संपूर्ण गडमाथा फिरण्यासाठी एक तास लागतो. दरवाजातून वर आल्यानंतर पायऱ्यांची एक वाट डावीकडे खाली उतरते. येथे मोठ्या प्रमाणावर तटबंदी आहे. जी आजही बऱ्यापैकी शाबूत आहे.समोरच एक पीर आहे. उजव्या बाजूच्या तटात एक कमान कोरलेली आहे व पाण्याचे एक तलाव आहे. हे सर्व बघून झाल्यानंतर आल्या वाटेने परतायचे. आता दरवाजाच्या उजवीकडील वाट धरावी. येथे थोडे वर गेल्यावर पाण्याची टाकी लागते. थोडे अजून वर गेल्यावर पडक्या इमारतींचे अवशेष दिसतात. येथे एक बुरूज वजा इमारतही आहे. थोडे खाली उतरल्यावर पाण्याचा एक तलावसुद्धा आहे. या तलावातील पाणी पिण्यायोग्य नाही. तलावाच्या समोरच किल्याचे मोठे पठार आहे. किल्याच्या या भागाची तटबंदी अजूनही बऱ्यापैकी भक्‍कम आहे. तलावा च्या वरच्या बाजूस एक ध्वजस्तंभ आहे. ध्वजस्तंभाच्या पुढे एक वाट गडाच्या दुसऱ्या टोकाला जाते. वाटेत पाण्याचे अनेक तलाव पहावयास मिळतात. गडाच्या दुसऱ्या टोकाला एक बुरूज आहे. संपूर्ण गड फेरीस एक तास पुरतो. असा हा हतगड नाशिकपासून सुमारे ७२ किमी अंतरावर आहे. नाशिकवरून एका दिवसांत सहज जाऊन पाहता येते.

इतिहास आणि उद्देश

१९व्या शतकातील बांधकाम

या किल्ल्याचे बांधकाम छत्रपती शिवाजी महाराजांनी केले.

रणनीतिक टेहळणी बुरूज

नाशिक आणि गुजरात यांच्या दरम्यानच्या खोऱ्यांवर लक्ष ठेवण्यासाठी या किल्ल्याची निर्मिती एक रणनीतिक टेहळणी बुरुज म्हणून करण्यात आली होती.

ऐतिहासिक महत्त्व

या किल्ल्याला ऐतिहासिकदृष्ट्या विशेष महत्त्व असून, तो इतिहासप्रेमींसाठी एक लोकप्रिय ठिकाण आहे.

स्थान आणि प्रवेशमार्ग

स्थान

हतगड किल्ला महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यामध्ये सापुतारा शहराच्या जवळ आहे.

ट्रेकची काठीण्य पातळी

किल्ल्यावर जाण्यासाठी असलेला ट्रेक साधारणपणे सोपा ते मध्यम मानला जातो

प्रवेशमार्ग

किल्ल्याच्या पायथ्यापर्यंत वाहनाने पोहोचता येते. त्यानंतर अरुंद, खडकाळ पायवाट आणि पायऱ्यांचा वापर करून किल्ल्याच्या माथ्यावर पायी जावे लागते.

hatgad gram panchayat gallery 9

2. हतगड किल्ला व्ह्यू पॉइंट

हतगड किल्ला व्ह्यू पॉइंट’ म्हणजे नाशिक जिल्ह्यामध्ये महाराष्ट्र-गुजरात सीमेवर शिवाजी महाराजांनी बांधलेल्या ऐतिहासिक हतगड किल्ल्यावरून दिसणारे विहंगम दृश्य. किल्ल्यावर ट्रेकिंग करून किंवा पायऱ्यांपर्यंत गाडीने पोहोचून या दृश्याचा अनुभव घेता येतो.

येथे काय अपेक्षित आहे?

विहंगम दृश्य

हतगड किल्ल्याचे मुख्य आकर्षण त्याच्या उंच स्थानावरून दिसणारे नयनरम्य, विस्तीर्ण दृश्य आहे.

ऐतिहासिक महत्त्व

मराठा राजा शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला बांधल्यामुळे त्याला ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे, ज्यामुळे तो इतिहासप्रेमींसाठी एक खास ठिकाण बनला आहे.

प्रवेशयोग्यता

किल्ल्यावर जाण्यासाठी अरुंद पायवाटेने ट्रेकिंग करून किंवा पायऱ्यांच्या पायथ्यापर्यंत गाडीने पोहोचता येते.

शिवलिंग

किल्ल्याच्या माथ्यावर शिवलिंगाची मूर्ती आहे.

सापुतारा तलाव

3. सापुतारा तलाव

सापुतारा तलाव, गुजरातच्या डांग जिल्ह्यात असलेल्या सापुतारा हिल स्टेशनमधील एक मानवनिर्मित तलाव आणि लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे. हा तलाव पर्यटकांना शांत आणि निसर्गरम्य वातावरणाचा अनुभव देतो. या ठिकाणी नौकाविहाराची सोय असून, तलावाच्या काठी एक सुंदर लेक व्ह्यू गार्डन देखील आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये

नौकाविहार

पर्यटक तलावात पॅडल बोटी आणि रो बोटींचा आनंद घेऊ शकतात.

नयनरम्य परिसर

हा तलाव त्याच्या नयनरम्य परिसरासाठी ओळखला जातो.

कुटुंबासाठी योग्य

कुटुंबासोबत वेळ घालवण्यासाठी हे एक उत्तम ठिकाण मानले जाते.

जवळपासची पर्यटनस्थळे

हा तलाव सापुतारा शहराच्या मुख्य भागाजवळ आणि सनसेट पॉइंट व सापुतारा आदिवासी संग्रहालयासारख्या इतर पर्यटन स्थळांच्या जवळ आहे.

गिरा धबधबा

4. गिरा धबधबा

गिरा धबधबा हा गुजरातमधील डांग जिल्ह्यात, वाघई शहराजवळ असलेला सुमारे ३० मीटर उंचीचा हंगामी धबधबा आहे. पावसाळ्यानंतरचा काळ (ऑक्टोबर ते मार्च) हा येथे भेट देण्यासाठी सर्वात योग्य मानला जातो, कारण त्या काळात हवामान आल्हाददायक असते आणि धबधब्याचे सौंदर्य अधिक खुलून दिसते. मात्र, पावसाळ्यात (जून ते सप्टेंबर) धबधब्याचा वेग आणि तीव्रता मन मोहून टाकणारी असते. पर्यटकांसाठी येथे जीपने जाण्याची सुविधा उपलब्ध आहे आणि धबधब्याचे दर्शन पूर्णपणे मोफत आहे.

स्थान आणि प्रवेश:

गीरा धबधबा गुजरातमधील डांग जिल्ह्यामध्ये वाघई शहर आणि गिरमल गावाजवळ आहे. हा धबधबा प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ सापुतारा येथूनही सहज पोहोचता येतो.
आदिवासी संग्रहालय सापुतारा

5. आदिवासी संग्रहालय, सापुतारा

सापुताऱ्यामधील आदिवासी संग्रहालय हे स्थानिक डांग जमातीच्या संस्कृतीची ओळख करून देते. या संग्रहालयात आदिवासींची पारंपरिक वेशभूषा, दागिने, घरगुती वस्तू, वाद्ये, मुखवटे आणि इतर कलाकृतींचे प्रदर्शन मांडलेले आहे.

हे संग्रहालय दररोज सकाळी १०:३० ते सायंकाळी ५:०० पर्यंत खुले असते. प्रवेशासाठी नाममात्र ५ रुपये शुल्क असून, ते सापुतारा हिल स्टेशनच्या मध्यवर्ती भागात आहे. विशेष म्हणजे, संग्रहालयाच्या आत छायाचित्रण करण्याची परवानगी आहे.

तुम्ही काय पाहू शकता

पोशाख आणि दागिने

पारंपरिक वेशभूषा, गवत आणि इतर नैसर्गिक वस्तूंपासून बनवलेले दागिने.

घरगुती वस्तू

विविध प्रकारची भांडी आणि इतर घरगुती वस्तू.

वाद्ये

हाताने बनवलेली पारंपरिक वाद्ये.

धार्मिक वस्तू आणि कला

मातीच्या कलाकृती, मुखवटे आणि हाताने काढलेली चित्रे.

टॅक्सीडर्मी

भरलेल्या प्राणी आणि पक्ष्यांचे नमुने.

मॉडेल्स

आदिवासींची जीवनशैली दर्शवणारे मानवी आकाराचे ३डी मॉडेल्स.

विचारणा / चौकशी करा
कृपया आपले नाव, संपर्क आणि चौकशी लिहा. आम्ही लवकरच उत्तर देऊ.
विचारणा / चौकशी करा
कृपया आपले नाव, संपर्क आणि चौकशी लिहा. आम्ही लवकरच उत्तर देऊ.
कर भरा - पाणीपट्टी चौकशी
ग्रामपंचायतीचे कर सहज आणि सुरक्षितपणे ऑनलाइन भरा
कर भरा - पाणीपट्टी चौकशी
आपल्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत
कर भरल्यावर, कर भरल्याचा स्क्रीनशॉट खालील WhatsApp वर शेअर करा
दाखले आणि प्रमाणपत्रे - चौकशी
आवश्यक असलेले दाखले आणि प्रमाणपत्रे येथे मिळवा
दाखले आणि प्रमाणपत्रे - चौकशी
आवश्यक असलेले दाखले आणि प्रमाणपत्रे येथे मिळवा
कर भरा - ग्रामनिधी चौकशी
ग्रामपंचायतीचे कर सहज आणि सुरक्षितपणे ऑनलाइन भरा
कर भरा - घरपट्टी चौकशी
आपल्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत
कर भरल्यावर, कर भरल्याचा स्क्रीनशॉट खालील WhatsApp वर शेअर करा
मुखपृष्ठ
कर भरा
दाखले
तक्रार नोंदवा